“ཆིག་བསྒྲིལ་གྱིས་ནུས་སྟོབས།”
རི་བོ་རྩེ་མོའི་སྟེང་དུ་དབྱར་དགུན་སྟོན་དཔྱིད་མེད་པའི་པའི་ལུག་དཀར་པོ་ཞིག་རི་སྟེང་དུ་རྒྱབ་འདུག་སྙམ་པའི་གངས་རི་བཞུ་མེད་གནས་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། མི་རྒྱུན་མེད་གཅིག་གི་མཐོང་ན་ལུག་ཁྱུ་ཚོགས་དུ་མ་ཞིག་རི་བོ་རྩེ་མོར་གནས་འདུག་སྙམ་པའི་དགོངས་པ་འཁོར་སྲིད། རི་བོ་དེའི་ཉེ་འདབས་སུ་གཡག་རྒོད་ཁྱུ་ཚོགས་ཤིག་བསྐལ་བ་ནས་བརྒྱུད་པའི་རི་བོ་དེའི་ཉེ་འདབས་སུ་དགྲ་གེགས་སོགས་ཀྱི་གནོད་པ་མེད་པའི་འཚོ་སྡོད་བྱེད། གྲང་ངར་དང་བུ་ཡུག་འཚུབ་པའི་དཀའ་སྡུག་སྣ་མང་ལས་རྣམ་པར་རྒྱལ་ནས་ཁེར་རྐྱང་གི་འོག་ཏུ་གནས། དེ་ཡང་དབྱར་དུས་རྫ་རྩ་ཟིལ་མ་ཟ་ཞིང་། སྤང་ལྗོངས་སྔོན་པོའི་སྟེང་དུ་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པའི་ཁེར་འགྱིངས་ཀྱིས་ངར་སྒྲ་སྒྲོག་བཞིན་སྤང་ལྗོངས་ཀྱི་མཐའ་ཟུར་གད་པ་རྡུང་སྟེ་ར་རྩེ་དང་ལུས་པོར་ས་གཞི་འགོས་ནས་ཆེས་གཟི་བརྗིད་ཉམས་ལྡན་པ་གྱུར། གཡག་རྒོད་ཀྱི་བྲང་འོག་ནས་རྩིད་པའི་རྩེ་མོ་སར་དྲུད་ཅིང་། རྔ་མ་འཁུ་རིལ་རིལ་གཡུག་པ་དང་། ངར་སྒྲ་སྒྲོག་ཅིང་ཐེངས་རེ་རི་བོ་སྟེང་འོག་བརྗེས་སོང་སྙམ་པའི་སྣང་བ་རེ་དབང་མེད་དུ་སྦྱིན་འོང་། དེ་ལས་མང་།»
“བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱི་བུ་མོ།”
དེ་ཡང་སྔོན་བདེ་ལུང་ཞེས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་ཞིག་ཏུ་བཟའ་མི་གཉིས་ཡོད་པས་ཁོང་གཉིས་ལ་རིང་མིན་བུ་མོ་སྙིང་རྗེ་པོ་ཞིག་མར་བཙས། ཕ་མ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་ཁམས་ལ་ཉི་མ་ཤར་བ་ལྟར་ཧ་ཅང་གི་དགའ་ནས་ཉེར་འཁོར་ལ་གཙུག་ལག་ཁང་ཞིག་ཡོད་པའི་དེར་གསོལ་བ་སྨོན་ལམ་འདེབས་པར་ཕྱིན། འོན་ཀྱང་བུ་མོ་དེ་རིམ་གྱིས་ན་གསོན་པ་དང་མིག་གཉིས་ཀྱི་མི་མཐོང་བ་གྱུར་ནས་ཕ་མ་གཉིས་ཀྱིས་གྲོང་ཁྱེར་གྱི་སྨན་ཁང་སྐད་གྲགས་ཡོད་ཚད་ཚང་མར་བསྟེན་གཏུགས་བྱས་ནའང་ཕན་འབྲས་མ་ཐོན་ནས་བུ་མོའི་མིག་གཉིས་ཀ་ལོང་བ་གྱུར། དེར་བརྟེན་ནས་ཨ་མ་དེ་ནི་སེམས་སྡུག་གིས་ཉིན་ལྟར་མིག་ཆུ་བཏང་བས་མིག་གཉིས་ཀྱིས་རབ་རིབ་ཙམ་ལས་མི་མཐོང་བ་གྱུར། དེ་ལས་མང་།»
མུའི་ལི།
དང་པོ། ཐུའུ་ཉིའི་སིའི་དང་བོད་ཀྱི་འགོག་རྒོལ་གཉིས་ཅིའི་ཕྱིར་འབྲས་བུ་མི་འདྲ་བ་བྱུང་བ་གང་ཡིན་ནམ་ཞེས་པ་དེ་ཡིན། བོད་མིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་པར་འཛམ་གླིང་གིས་བསམ་ཤེས་མི་བྱེད་པ་གང་ཡིན་ནམ། ཞེས་པའི་དྲི་གཞི་དེ་ཁོ་མོས་འོད་ཟེར་གྱི་དྲ་གནས་ནས་མཐོང་བྱུང་། དེའི་མ་ཡིག་དེ་དབྱིན་ཡིག་ཐོག་བྲིས་ཡོད་པ་དེའི་རྩོམ་པ་པོ་ནི་ཝའེ་ཇའི་ཀའང་ཏིའི་ཡིན། ངས་དྲི་གཞི་དེའི་ནང་དོན་ཇི་བཞིན་ཚུར་བཏོན་དགོས་པ་ནི། བོད་མི་༣༦་གིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་བཏང་བའི་རྗེས་རྩོམ་པ་པོ་དེས་བཏོན་པའི་གནད་དོན་ལས་ང་རང་བློ་མི་བདེ་བ་དང་སེམས་སྡུག་བཟོས་སོང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ངས་ལན་འདེབས་བྱེད་སེམས་བཅངས་བ་ཡིན་པས་རྣོ་ངར་ཡིན་ལ་ལྗིད་ནན་གྱི་གནད་དོན་དེའི་ཐད་དེ་བས་མི་མང་པོས་ངོས་འཛིན་ཞིག་ཡོང་ཐུབ་པའི་རེ་བ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ལས་མང་།»
རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་བུ་ཕྲུག་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་ཁག་ལ་སློབ་སྦྱོང་དུ་བཏང་བ་དང་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་བཏང་བ་བཅས་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མང་ཚོགས་ཚོས་དོ་སྣང་བྱེད་ཡས་ཁྱབ་གདལ་དུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད་རེད། དྲ་གནས་ཐོག་གནས་ཚུལ་སྤེལ་བའི་ནང་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་བུ་ཕྲུག་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་སློབ་སྦྱོང་བྱེད་པར་སླེབས་ནས་རྒྱས་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ནུས་པར་མི་རྣམས་ཧང་སང་གི་ཡོད། ཁོ་ཚོས་མིང་གྲགས་ཆེ་བའི་གོས་གྱོན་པ་དང་། གནས་གོང་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་དང་རིན་གོང་མཐོ་བའི་རྒྱས་སྤྲོད་ཀྱི་ཁང་པར་སྡོད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཁོ་ཚོས་འགྲོ་སོང་ཆེན་པོ་བཏང་བའི་དངུལ་ལོར་དེ་དག་གང་ནས་བྱུང་བར་མང་ཚོགས་ཚོས་དོགས་པ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད་པ་རེད། ཡང་དཔོན་རིགས་དང་བཟའ་ཟླ་བུ་ཕྲུག་ཚོ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ཁོངས་སུ་འཛུལ་བར་སྤྱི་ཚོགས་ནང་སླར་ཡང་དོ་སྣང་ཆེན་པོ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། ཡང་སྙིང་རྒྱ་ནག་གི་དཔོན་རིགས་དང་ཁོ་ཚོའི་ནང་མི་ག་ཚོད་ཙམ་ཕྱི་རྒྱལ་གྱི་རྒྱལ་ཁོངས་ནང་འཛུལ་ཡོད་དམ། ཟེར་ན་རྒྱ་ནག་གི་ཀྲུང་དབྱང་ཏང་གི་སློབ་གྲྭའི་དགེ་རྒན་ཆེན་མོ་zhéLin ཟེར་བ་དེས་བརྗོད་དོན། གསར་འགྱུར་ནང་བཀོད་པའི་གནས་ཚུལ་ཁོ་ནར་ལྟས་ན་ཡང་ཕྱི་ལོ་༡༩༩༥ལོ་ནས་བཟུང་༢༠༠༥ལོ་བར་དུ་རྒྱ་ནག་སྐམ་སའི་དཔོན་རིགས་དང་བཟའ་ཟླ་བུ་ཕྲུག་བཅས་ཁྱོན་བསྡོམས་ཁྲི་ཚོ་༡༡༨ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གཞིས་ཆགས་འདུག ཅེས་གསུང་ཡོད་པ་རེད དེ་ལས་མང་།»
འོད་ཟེར།
སྤྱི་ཚེས་༢༦གི་ཉིན་མོ་དེར་བོད་མིས་རང་སྲེག་ངོ་རྒོལ་གྱི་བྱས་པའི་གནས་ཚུལ་ཞིག་བསྐྱར་དུ་ཁྱབ་ཡོད། དེ་ནི་ཕ་ཡུལ་ཁམས་རྟའུ་ནས་ཁ་བྲལ་ཏེ་རྒྱ་གར་ལ་བཙན་བྱོལ་དུ་འབྱོར་ནས་ལོ་ཤས་སོང་བའི་གཞོན་སྐྱེས་ཁམས་པ་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་ལགས་ཡིན་ཞིང་། དང་ཐོག་ཕ་མ་དང་ཁ་བྲལ་བའི་སྐབས་ཁོང་ལོ་ངོ་ཉི་ཤུ་མ་གཏོགས་སླེབས་མེད། ཁོང་ནི་ལྡི་ལིར་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་བ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། སྐབས་དེ་དུས་བཙན་བྱོལ་དུ་ཡོད་པའི་བོད་མི་བརྒྱ་ཕྲག་ཁ་ཤས་ནས་རྒྱ་གར་ལ་རྒྱལ་དོན་གྱི་ཚོགས་འདུར་འབྱོར་ལ་ཉེ་བའི་རྒྱ་ནག་གི་སྲིད་འཛིན་ཧུའུ་ཇིང་ཐའོ་ལ་ངོ་རྒོལ་བྱེད་བཞིན་ཡོད། དེར་བརྟེན་རང་ལུས་མེར་བསྲེགས་བཏང་ཡུལ་ས་གནས་རང་ནས་བརྒྱབ་པའི་འདྲ་པར་མང་པོ་ཞིག་འཛམ་གླིང་ས་ཕྱོགས་གང་སར་ཁྱབ་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལས་མང་།»
“ར་མོ་དང་རེའུ་སྒྲུང་།”
སྔོན་“བདེ་སྐྱིད་གྲོང་ཚོ་”ཞེས་པའི་ལུང་པ་དེར་ཁྱིམ་ཚང་བཞི་ཡོད་ཅིང་། ཁྱིམ་ཚང་དེ་དག་གི་འཚོ་བའི་ཡོངས་ཁུངས་ནི་ས་མ་འབྲོག་ཡིན་ཅིང་། ཞི་བདེའི་བག་ཕེབས་ངང་ནས་འཚོ་བ་རོལ་གྱི་ཡོད། ཡུལ་དེར་ཁྱིམ་ཚང་བཞི་ཡོད་ཅིང་ཕན་ཚུན་སུ་ཞིག་ལ་དཀའ་ངལ་འཕྲད་ན་རོགས་རམ་བྱེད་རེས་ཀྱིས་ཁྱིམ་ཚང་གཅིག་གི་ནང་མི་ནང་བཞིན་གཅིག་ཕན་གཅིག་གྲོགས་ཁོ་ནར་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཁྱིམ་ཚང་”སྒྲོལ་མ་ཚང་”ལ་ཕ་རྒན་ཞིག་ཡོད་པས་ཉིན་ལྟར་ར་ལུག་གི་རྗེས་སུ་རྫི་བོར་བསྐྱོད་ཀྱི་ཡོད་ཅིང་། ཕ་རྒན་གྱི་མིང་ལའང་ར་རྫི་རིག་འཛིན་ཞེས་ཐོགས་པ་ཟེར་སྲོལ་མཆིས། ར་རྫི་རིག་འཛིན་ནི་ཆུང་བྱིས་པའི་དུས་ནས་ར་རྫི་ཁོ་ནར་མི་ཚེ་བསྐྱལ་བར་བརྟེན་ནས་ར་ལུག་གང་ཞིག་མ་ཚང་ན་འཕྲལ་དུ་ཤེས་རྟོགས་ཐུབ། སྒྲོལ་མ་ཚང་ལ་ར་མོ་ཚེ་རིང་དང་དེར་རེའུ་ཆེ་ཆུང་གཉིས་ཡོད་ཅིང་། ར་མོ་ཚེ་རིང་གི་རེའུ་གཉིས་དེ་ཁྲིད་ནས་གྲོང་པའི་ར་རྣམས་མཉམ་དུ་རྩ་ཆུ་འཚོལ་བ་ཉིན་ལྟར་ལ་ལུང་བརྒལ་ནས་བསྐྱོད་དགོས། ར་མོ་ཚེ་རིང་གི་རེའུ་གཉིས་བྱ་གླག་གི་བསད་དོགས་དང་རི་གཟབ་གཡང་རོང་ནང་དུ་ལྷུང་དོགས་སོགས་ཀྱི་ཁོ་ནར་སེམས་ཁྲལ་ངང་ནས་སྡོད་དགོས་ཡོད། དེ་ལས་མང་།»
ཨ་རི་དང་རྒྱ་ནག་གི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ཐབས་ཇུས་གྲོས་མོལ་ཟེར་བའི་ཚོགས་འདུ་ཐེངས་བཞི་པ་དེ་ཉེ་ཆར་པེ་ཅིང་དུ་མཇུག་སྒྲིལ་ཡོད་པ་དང་ཕྱོགས་གཉིས་ཀས་གལ་འགང་ཆེ་བའི་གནད་དོན་ཁ་ཤས་ལ་ངོས་འཛིན་གཅིག་གྱུར་བྱས་ཡོད་པ་རེད། རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ནས་སླད་ཕྱིན་རྒྱལ་གཉེར་ཁེ་ལས་ལ་རོགས་སྐྱོར་བྱེད་ཡས་མེད་པ་བཟོ་རྒྱུར་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་དང་ཕྱིར་ཚོང་ཁ་གསབ་ཀྱི་སྲིད་ཇུས་ལ་བསྐྱར་དུ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད་རྒྱུར་ཁས་ལེན་བྱས་པ་རེད། ཨ་རིའི་ཕྱོགས་ནས་རྒྱ་ནག་ལ་ཚད་མཐོ་བའི་དམངས་སྤྱོད་ཚན་རིག་ལག་རྩལ་ཕྱིར་ཚོང་གི་བཀག་བསྡོམས་ལྷོད་དུ་གཏོང་རྒྱུར་བསམ་ཤེས་གནང་རྒྱུར་ཁས་ལེན་གནང་ཡོད་པ། ད་དུང་ད་རེས་ཀྱི་གྲོལ་མོལ་འདིའི་རིང་ལ་རྒྱ་མིའི་དཔོན་རིགས་ཀྱིས་རྒྱ་མིའི་སྒོར་མོའི་འཛའ་ཐང་ལ་སྒྱུར་བཅོས་བྱེད་རྒྱུ་སོགས་ཁས་ལེན་བྱས་ཡོད་པ་རེད། དེ་ལས་མང་།»
“གྲོགས་པོ་གསུམ་གྱི་སྒྲུང་།”
སྔོན་གྱི་དུས་སུ་འཇིག་རྟེན་ཁམས་སུ་མིའི་འགྲོ་བ་རིམ་གྱིས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་བ་དང་བསྟུན་ནས་དངོས་པོ་དུ་མ་ཞིག་ཀྱང་རིམ་པས་འཕེལ་རྒྱས་བྱུང་ཡོད། དེར་བརྟེན་ནས་འཇིག་རྟེན་ཁམས་འདིར་དངོས་པོ་རིན་ཐང་བྲལ་བའི་གྲོགས་པོ་གསུམ་ཡོད་པས། ཁོ་རང་གསུམ་ནི་ཁ་བྲལ་ཐབས་མེད་པའི་གྲོགས་པོ་བཟང་པོ་གསུམ་རེད། འགྲོ་བ་མི་ཚོས་ཁོང་གསུམ་བེད་སྤྱོད་ནས་འཛམ་གླིང་གི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་གནས་སྟངས་རྣམས་མིའི་ལོངས་སུ་སྤྱོད་ཆེད་དུ་ཁྲ་ལྷང་ངེར་བཀོད་དེ་མི་རབས་ནས་མི་རབས་བར་བརྒྱུད་རིམ་བར་མ་ཆད་པར་ལོ་རྒྱུས་གསོན་པོ་རྣམས་འཐོར་བཤིག་མ་ཕྱིན་པ་གནས་ཐུབ་ཀྱི་ཡོད། ཡིན་ནའང་འགྲོ་བ་མི་རྣམས་ཀྱི་ཁོང་གསུམ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་ལས་ཁོ་ཚོ་གསུམ་གྱི་བཀའ་དྲིན་དང་རིན་ཐང་ཤེས་མཁན་ཧ་ཅང་དཀོན་ཙམ་ཡོད་པ་དེ་རེད། དེ་ལས་མང་།»
མུའུ་ལི།
དྲུག་པ། རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་བབ་ནས་བོད་མིར་ཕན་ཐོཌ་དེ་ཙམ་མེད་ གོང་གི་དཔྱད་གླེང་ནང་འཛམ་གླིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནུས་པ་ཐོན་པའི་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་བཏང་བའི་དཔེ་མཚོན་ཞིག་ཏེ། བེར་ནམ་དུ་ནང་ཆོས་སློབ་མར་གནོད་འཚེ་བཏང་བར་འགོག་རྒོལ་བྱེད་ཆེད་བེར་ནམ་གྱི་དགེ་འདུན་མཁན་པོ་ཧྲེ་གོང་དའ་ཡིས་རང་ལུས་མེར་བསྲེག་གིས་ངོ་རྒོལ་བྱས་ཡོད་པ་རེད། འོན་ཀྱང་ལོ་རབས་དྲུག་བཅུའི་སྐབས་བེར་ནམ་གི་དགེ་འདུན་གྱིས་ལྟོས་དགོས་པའི་ཁ་གཏད་སྐབས་དེའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་བབ་དང་། དུས་དེང་སང་བོད་མིས་ལྟོས་སའི་ཁ་གཏད་དང་རྦད་དེ་མི་འདྲ་བ་ཡིན་པ་སོང་ཙང་རང་སྲེག་དེའི་ལེགས་གྲུབ་དེ་སླར་ཡང་བསྐྱར་ཟློས་བྱེད་མི་རུང་བའི་སྐོར་བཤད་གླེང་བྱས་པ་ཡིན། ད་ལྟ་ང་ཚོས་མུ་མཐུད་དེ་བེར་ནམ་གྱི་དགེ་འདུན་གྱིས་རང་བསྲེག་དང་བོད་མིས་རང་བསྲེག་བྱས་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཐད། དོན་ཚན་གཉིས་པ། རྒྱལ་སྤྱིའི་དུས་བབ་དང་དེའི་འབྲེལ་བ་གཅིག་མཚུངས་མ་ཡིན་པའི་སྐོར་གླེང་བར་བྱེད་རྒྱུ་ཡིན། དེ་ལས་མང་།»
འདས་པའི་ཉིན་མ་ཁ་ཤས་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་གསར་འགྱུར་ཁག་གི་ནང་གནས་ཚུལ་གལ་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ནི་རྒྱ་ནག་ཧྲན་ཏུང་གི་ཐོབ་ཐང་རྩོད་ལེན་གྱི་ཁྲིམས་རྩོད་པ་གྲེན་ཀུའང་གྲེང་པེ་ཅིང་དུ་བཅའ་ཞུགས་ཨ་མི་རི་ཀའི་གཞུང་ཚབ་ཁང་ནང་བྲོས་བྱོལ་དུ་ཕེབས་པའི་སྐོར་དེ་རེད། ཡིན་ན་ཡང་རྒྱ་ནག་གི་གསར་འགྱུར་ནང་གནས་ཚུལ་དེ་བཀོད་མེད་པར་སྣང་མེད་དུ་བཞག་སོང་། འོན་ཀྱང་ཧོང་ཀོང་གི་གསར་འགྱུར་དང་རྒྱ་ནག་གི་མང་ཚོགས་ཁག་གཅིག་གིས་དྲ་གནས་ཐོག་རྒྱལ་ཁ་ཆེན་པོ་ཞིག་ཐོབ་པ་ལྟར་དཔྱད་བརྗོད་སྣ་ཚོགས་སྤེལ་བཞིན་ཡོད་པ་རེད། ཁྲིམས་རྩོད་པ་གྲེན་ཀུའང་གྲེང་གིས་པེ་ཅིང་ནས་དྲ་གནས་བརྙན་འཕྲིན་ཐོག་སྲིད་བློན་དབེན་ཅ་བའོ་ལ་གནས་ཚུལ་ངོ་མ་ག་རེ་ཡིན་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་དགོས་པ་མ་ཟད། ཁྲིམས་ལུགས་ལྟར་ལག་བསྟར་བྱེད་དགོས་པ། སོགས་ཀྱི་རེ་བ་དོན་ཚན་གསུམ་ཅན་ཞིག་སྟོན་པ་རེད། དེ་ལས་མང་།»